Không ngờ giữa vùng quê yên bình của vùng đất Hoà Mỹ, Tây Hòa, lại có ngôi chùa hoành tráng, cảnh quan nguyên sơ và lịch sử hơn 2 thế kỷ hình thành và phát triển. Đó là Chùa Long Tường- một trong những ngôi tự viện mang đậm dấu ấn tâm linh, gắn bó mật thiết với đời sống tinh thần của người dân địa phương.

Chùa Long Tường toạ lạc tại thôn Phú Thọ, xã Hòa Mỹ, Đắk Lắk, trước kia là xã Hoà Mỹ Đông, huyện Tây Hoà, tỉnh Phú Yên. Chùa được hoà thượng Trí Quảng khai sơn vào năm 1808, thuộc hệ phái Bắc tông, có ngày huý kỵ là 22 tháng 3 và 12 tháng 11 âm lịch. Ngôi tự viện nằm cạnh đầu nguồn sông Bàn Thạch, xung quanh là ruộng đồng tách biệt với xóm làng, tạo cảm giác thanh tịnh và an yên.

Về kiến trúc, chùa gồm cổng Tam Quan bằng gỗ, sân rộng thoáng với hàng cây cổ thụ xanh mát. Chính giữa sân là tượng Địa Tạng Vương Bồ Tát, bên trái là Phật Toạ Thiền, bên phải là Tượng Phật Di Lặc khổng lồ. Bảo điện dạng nhà 2 tầng, tầng 1 là Giảng đường, tầng 2 là chánh điện, thờ Ta Bà Tam Thánh: Phật Thích Ca Mâu Ni, Địa Tạng Vương Bồ Tát và Quán Thế Âm Bồ Tát tượng trưng cho sự tu tập, cứu độ và giải thoát. Tổ đường nằm sau chánh điện, rộng rãi, thờ Đạt Ma Tổ Sư và các tổ. Mộ tháp nằm cạnh con đường dẫn vào chùa, khoảng 80m về phía Tây.

Chùa Long Tường không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng của Phật tử địa phương mà còn là điểm tựa tinh thần cho người dân trong vùng suốt 2 thế kỷ qua. Theo lời kể, trước kia vùng này cây cối rậm rạp, thứ dữ quấy phá. Tổ khai sơn vào nơi này khai hoang, và lập ra am thờ Phật. Vùng đất ngày càng bình yên, dân cư kéo vào ngày một đông hơn, lập thành thôn, ấp. Có thể ví sư khai sơn chùa Long Tường như vị thành hoàng của làng.

Long Tường Tự là một trong những ngôi già lam nổi tiếng nhất vùng nhưng vì toạ lạc nơi cuối đường vào làng, giao thông không tiện nên du khách thập phương ít người biết đến. Nếu có dịp về với vùng đất Hoà Mỹ- Hoà Thịnh, đừng quên ghé thăm chùa để cảm nhận sự bình yên rất riêng của nơi tự viện này các bạn nhé.