Xã Tuy An Đông, tỉnh Đắk Lắk, được du khách gần xa biết đến với Di tích quốc gia đặc biệt Gành Đá Dĩa, hay cầu gỗ Ông Cọp- cây cầu gỗ dài nhất Việt Nam. Nhưng ít người biết rằng, vùng đất này cũng là nơi hình thành dân cư sớm nhất, nơi có những ngôi chùa và những nhà thờ cổ nhất, đẹp nhất và nổi tiếng nhất Phú Yên. Về Xã Tuy An Đông - về miền di sản- về cái nôi văn hóa của vùng đất Phú Yên, miền đông Đắk Lắk. Nếu bạn đang có dự định du lịch Đăk Lắk, thì Tuy An Đông chính là điểm đến không thể bỏ qua trong hành trình khám phá cảnh đẹp, văn hóa con người nơi đây.

Xã Tuy An Đông, chính thức được thành lập từ ngày 1 tháng 7 năm 2025, sau sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Đắk Lắk, dựa trên cơ sở hợp nhất 3 đơn vị cấp xã của huyện Tuy An cũ là xã An Ninh Đông, xã An Ninh Tây và xã An Thạch. Sau sáp nhập, xã Tuy An Đông có diện tích khoảng 46km2, dân số khoảng 40 nghìn người. Về vị trí địa lý, Xã Tuy An Đông tiếp giáp biển ở phía Đông, phường Xuân Đài ở phía Bắc, xã Tuy An Bắc ở phía Tây, xã Ô Loan ở phía Nam. Ủy ban nhân dân và trung tâm hành chính công đặt tại ủy ban nhân dân xã An Ninh Tây cũ, Đảng ủy và mặt trận Tổ quốc đặt tại ủy ban nhân dân xã An Ninh Đông cũ.

Điểm nhấn của Tuy An Đông chính là Gành Đá Dĩa, Di tích quốc gia đặc biệt, điểm đến độc đáo của Việt Nam và cả thế giới. Phía nam Gành Đá Dĩa là biển Bãi Bàng- nơi có bãi cát vàng, và nhiều homestay nghỉ dưỡng cao cấp. Phía bắc là Gành Đèn, nơi có ngọn hải đăng đẹp nhất vùng đất phía Đông của tỉnh Đắk Lắk, chỉ sau hải đăng Mũi Điện. Ngoài ra, vùng đất này còn có Đồi Cổ Thạch, dấu tích của nền văn hóa Champa cổ xưa, nơi tồn tại những ngôi nhà và thành lũy hàng chục km được dựng bằng cách sắp xếp những tảng đá chồng lên nhau, mà không cần chất kết dính nào.

Phía Bắc Tuy An Đông chính là nơi đặt Dinh Trấn Biên đầu tiên của Phủ Phú Yên khi thành lập vào đầu thế kỷ 17. Đây cũng là nơi ghi nhận sự hình thành nhà nguyện Công Giáo đầu tiên tại Phú Yên vào năm 1636. Nơi này còn nổi danh với Cầu Gỗ Ông Cọp, cây cầu gỗ dài nhất Việt Nam, bắc qua Sông Bình Bá- nối liền Tuy An Đông và Vịnh Xuân Đài- di tích danh thắng cấp quốc gia. Cạnh khu vực phía Bắc, du khách có thể tham quan 2 di tích cấp quốc gia khác là Chùa Đá Trắng và Di tích khảo cổ Thành Hồ- nơi sinh đồng chí Trần Phú- Vị Tổng bí thư đầu tiên của Đảng.

Khu vực phía Tây xã Tuy An Đông - là nơi dòng Sông Cái tách làm 2. Nhánh chính chảy qua đập Tam Giang rồi đổ ra cửa Tiên Châu. Nhánh phụ là dòng Hà Yến, cung cấp nguồn nước chính cho Đầm Ô Loan. Nơi đây nổi tiếng với dòng gốm Quảng Đức trứ danh về tính độc bản và độ bền cao. Du khách có thể tham quan và tìm hiểu làng nghề gốm Quảng Đức tại khu trưng bày Quảng Đức Xưa. Cạnh khu vực này, du khách cũng có thể ghé thăm Di tích quốc gia Địa điểm diễn ra vụ thảm sát Ngân Sơn Chí Thạnh, để hiểu hơn về tinh thần anh dũng kiên cường của người dân Tuy An nói riêng và Phú Yên nói chung trong công cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ cứu nước.

Khu vực cánh nam của Xã Tuy An Đông gắn liền với Danh thắng quốc gia Đầm Ô Loan, nơi nổi tiếng với món sò huyết trứ danh, top 10 món ăn tiêu biểu của Việt Nam. Nơi đây cảnh quan sơn thủy hữu tình, dân cư thưa thớt, thích hợp với những chuyến đạp xe, ngắm cảnh, dạo quanh làng quê yên bình dọc Đầm Ô Loan. Cạnh khu vực phía nam là cầu An Hải- nơi nổi tiếng với hải sản tươi ngon vànhiều nhà hàng nổi phục vụ chuyên nghiệp. Xa xa là đảo Cù Lao Mái Nhà- hòn đảo lớn nhất và đẹp nhất vùng biển Đắk Lắk.

Tuy An Đông nơi hội tụ văn hóa, nơi lưu trữ quyển sách quốc ngữ đầu tiên của Việt Nam, và là cái nôi của Phật giáo miền Trung Việt Nam. Tuy An Đông có Nhà thờ Mằng Lăng- một trong những nhà thờ cổ và đẹp nhất Việt Nam. Nơi đây còn lưu giữ quyển sách ghhi bằng chữ quốc ngữ đầu tiên của Việt Nam. Cạnh nhà thờ Mằng Lăng là di tích cấp tỉnh chùa Cổ Lâm Hội Tôn, nơi thiền sư Liễu Quán xuất gia và sau này thành lập tông Lâm Tế Liễu Quán. Dòng thiền này là xương sống của Phật giáo Đàng Trong trước kia, nay là các tỉnh miền Trung, Tây Nguyên, và 1 số tỉnh miền Đông Nam Bộ ngày nay.